ข่าวสาร

โรคมะเร็งจิสต์ (GIST) คืออะไร? โรคมะเร็งจิสต์ หรือ GIST (Gastrointestinal Stromal Tumor) เป็นเนื้องอกชนิดร้ายแรงที่เกิดขึ้นในระบบทางเดินอาหาร ถือเป็นโรคมะเร็งชนิดที่พบได้ยากมาก โดยมีสถิติพบผู้ป่วยเพียง 10-15 รายต่อประชากรหนึ่งล้านคนเท่านั้น ความแตกต่างของโรคนี้จากมะเร็งกระเพาะอาหารหรือมะเร็งลำไส้ทั่วไปคือ จุดกำเนิดของเนื้องอก โดยปกติ มะเร็งทางเดินอาหารส่วนใหญ่จะเกิดที่ผนังด้านในสุด (เยื่อบุลำไส้) แต่ GIST เกิดจากเซลล์พิเศษที่ชื่อว่า Interstitial Cells of Cajal (เซลล์ระหว่างช่องท้องของคาจัล) ซึ่งฝังตัวอยู่ในชั้นกล้ามเนื้อของผนังทางเดินอาหาร เซลล์พิเศษเหล่านี้มีหน้าที่ควบคุมการบีบตัวของลำไส้ เมื่อเกิดการกลายพันธุ์ของยีน เซลล์เหล่านี้จะแบ่งตัวผิดปกติและเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว จนกลายเป็นก้อนเนื้อร้าย ตำแหน่งที่พบบ่อย เนื้องอกจิสต์สามารถเกิดขึ้นได้ทุกส่วนในระบบทางเดินอาหาร แต่มักพบการก่อตัวของก้อนเนื้อบริเวณ: - กระเพาะอาหาร - พบบ่อยที่สุดประมาณ 60% ของทั้งหมด - ลำไส้เล็ก - พบประมาณ 30% ของทั้งหมด - ส่วนอื่นๆ - เช่น หลอดอาหาร ลำไส้ใหญ่ หรือแม้กระทั่งนอกทางเดินอาหาร พบได้น้อยมาก เกิดจากอะไร? สาเหตุของโรคมะเร็งจิสต์ สาเหตุของการเกิดมะเร็งจิสต์เกิดจากความผิดปกติของโปรตีนชนิดหนึ่งที่มีชื่อว่า "คิท" (Kit) ที่อยู่บนผิวหนังของเซลล์ โปรตีนที่ผิดปกตินี้จะส่งสัญญาณเตือนจำทำให้เซลล์เกิดการเปลี่ยนแปลงจนกลายเป็นมะเร็งจิสต์ เซลล์มะเร็งนี้จะอยู่ได้นานกว่าเซลล์ปกติและเจริญเติบโตได้เร็วกว่า ในปัจจุบัน ยังไม่มีสาเหตุการเกิดมะเร็งจิสต์ที่แน่ชัด และไม่ได้สัมพันธ์กับพฤติกรรมการกินหรือการสูบบุหรี่โดยตรงเหมือนมะเร็งชนิดอื่น แต่มักเกิดจากการกลายพันธุ์ของยีน (Mutation) ในเซลล์ต้นกำเนิด กลุ่มเสี่ยงส่วนใหญ่มักเป็นผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป สัญญาณเตือนและอาการที่ควรเฝ้าระวัง ความน่ากลัวของโรคมะเร็งจิสต์คือมักไม่แสดงอาการในระยะแรก เนื้องอกชนิดนี้โตอยู่ในผนังทางเดินอาหาร อาการจึงขึ้นอยู่กับขนาดและตำแหน่งของก้อนเนื้อ เมื่อเนื้องอกโตขึ้นจึงเริ่มแสดงอาการต่างๆ ดังนี้: # อาการทางระบบทางเดินอาหาร ปวดท้องเรื้อรัง เป็นอาการที่พบบ่อยที่สุด ผู้ป่วยมักรู้สึกแน่นท้อง หรือปวดปั่นป่วนบริเวณลิ้นปี่ ปวดท้องระดับรุนแรง ซึ่งอาการนี้อาจเกิดขึ้นเรื้อรังและไม่หายไปด้วยยาแก้ปวดทั่วไป เลือดออกในทางเดินอาหาร ผู้ป่วยจะมีอาการขับถ่ายผิดปกติ โดยอุจจาระมีสีดำเข้ม ซึ่งแสดงถึงการมีเลือดออกภายในทางเดินอาหาร อาการนี้เป็นสัญญาณเตือนที่สำคัญและต้องไปพบแพทย์ทันที คลื่นไส้ อาเจียน และเบื่ออาหาร อาการเหล่านี้อาจเจอได้น้อยเนื่องจากว่าก้อนเนื้อไม่ได้เข้ามาในทางเดินอาหารโดยตรง น้ำหนักตัวลดลงอย่างรวดเร็ว ผู้ป่วยอาจสูญเสียน้ำหนักอย่างไม่ปกติ ซึ่งเป็นสัญญาณของการเปลี่ยนแปลงในร่างกาย # ภาวะโลหิตจาง ผู้ป่วยจะมีอาการหน้าซีดและอ่อนเพลียง่าย ซึ่งเป็นผลมาจากการสูญเสียเลือดสะสมเป็นเวลานาน เนื่องจากการเลือดออกภายในทีละน้อยแต่ต่อเนื่อง # อาการอื่นๆ คลำพบก้อนแข็ง หากก้อนเนื้อโตมากพอ ผู้ป่วยอาจสัมผัสได้ถึงก้อนแข็งๆ บริเวณหน้าท้อง โดยเฉพาะเมื่อนอนราบและผ่อนคลายกล้ามเนื้อท้อง ความสำคัญของการตรวจสอบ เนื่องจากโรคมะเร็งจิสต์มักไม่แสดงอาการในระยะแรก การตรวจสอบและการวินิจฉัยจึงเป็นสิ่งสำคัญ หากคุณพบว่าตัวเองมีอาการปวดท้องเรื้อรัง เลือดออกในทางเดินอาหาร หรือภาวะโลหิตจาง ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจสอบโดยเร็ว การตรวจวินิจฉัยโรคมะเร็งจิสต์มักใช้วิธีการเช่น การส่องกล้องทางเดินอาหาร (Endoscopy) การตรวจด้วยคลื่นเสียง (Ultrasound) หรือการถ่ายภาพด้วย CT Scan เพื่อให้ได้ภาพชัดเจนของก้อนเนื้อ สรุป โรคมะเร็งจิสต์เป็นโรคร้ายที่ต้องการความระมัดระวังและการตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอ แม้ว่าจะพบได้ยากแต่ความรู้เกี่ยวกับสัญญาณเตือนและอาการของโรคนี้จะช่วยให้ผู้ป่วยสามารถตรวจพบและรับการรักษาได้ในเวลาที่เหมาะสม หากคุณมีความกังวลเกี่ยวกับอาการใดๆ ที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินอาหาร ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อได้รับการตรวจสอบและคำแนะนำที่เหมาะสม